Perşembe, Ekim 16

Namusun yüz kızarmasına etkisi

Başlığa bak, sanki dersin bunlar terim, ben de makale yazacağım.
Ya, evet işte, makale yazmayacağım elbette ama terim bunlar.

Sabahki uyuşturucu ticareti dosyasının sanığı kıymetengiz müvekkilim anlatıyor da anlatıyor, "uyuşturucu işiyle ilgim yok, zerzevatçıyım işim gücüm ayrı, karım (üç karısından biri) bu mahkeme meselesi yüzünden düşük yaptı..." Kimselere diyememekten yakınıyor: "Bilmem kimi tanırım ben, ama ona da diyemedim ki başımda bu iş var diye, nasıl diyeyim, 'yüz kızartıcı suç' bu! Bir adam öldürmüş olsam mesela, diyeceğim ki abi böyle böyle." Hukuki terim olarak kullanmıyor elbette yüz kızartıcı suçu.
Nasıl yani? Adam öldürmek yüzünü kızartmaz mı? "Kızartmaz tabii avkatanım, misal namus için adam öldürülür yani. Namusum için çeksem vursam, ne diye yüzüm kızaracak ki?!"

Namusun için öldür, toplumda sonsuz hoşgörü ve önkabulle paşalar gibi ağırlan. Ama hırsızlık yapma, uyuşturucu satma ve hatta hileli iflas etme. Yüzün kızarır.
1. Namus kutsaldır.
2. Yaşama hakkı/insan hayatının kutsallığı öncelikli değildir, söz konusu kutsallık toplumca genel kabul gören kriterlerce kısıtlanabilir veya ortadan kaldırılabilir.

***
Yüz kızartıcı suç diye bir şey var. (Tamlamayı, dil açısından çok güzel buluyorum.) Bir sürü kanunda atıf yapılır, suçları dizim dizim dizen ceza kanununda adı geçmez. O, bu ve şu "gibi" suçlardır. Öyle bişi, gizemli. Yüzü kızartmayan suçlar da var, bu suçları bulup itinayla işleyeniz.

***
Namus neden kutsaldır? Dahası, kutsal nedir ki?
"Benim kutsalım", kurşun geçirmez bir kalkandır. Dokunulmaz, hakkında konuşulmaz. Tez değildir kutsal, hakkında antitez üretilemez, senteze varılamaz. Değişmez, sabit konumunda saygı bekler. Saygıyı "hak etmek" gibi bir kaygısı yoktur kutsalın. Çoklukla "insan yapımı" değildir zira kutsal, tabiatı gereği içeriği göz ardı edilir, dolaysızca saygındır.
Zaman zaman bu sınırlama biraz gevşer, bu halde ise: "farklı düşünebilirsin, ama başkasının kutsalına saygı göstermelisin." Antitez üretilse bile senteze varılamaz yani, yine başa döner. Aksi, başka bir terimde karşılığını bulur: Haksız tahrik.

Kutsal sayılan her şey düşünsel açıdan çoraktır. Kısırdır kutsal olan her şey. Kutsal dokunulmazlığı olan hiçbir şey salt bu nedenle bile, yine içeriğine bakmaksızın, erdemlilikle çeliştiğinden saygıyı hak etmez (hayır, Übermensch göndermesi yapmıyorum). Yine bu nedenle, hiçbir ideal, düşünce, tarz, klik, inanç, her ne ise, saygın değildir. Kişiler, kişilerin düşüncelerine değer yükledikleri oranda saygı duyabilirler ancak.

2 yorum:

  1. bu soruyu cok begendim: namus neden kutsaldir?

    Hic sormadigimiz bir soru. sanki oyle kutsal ki, sorulamaz bir soru.

    Dusunecegim ben bunu biraz.

    www.elifsavas.com/blog

    YanıtlaSil